Posted in Maraqli

DÜŞünCE


Martin Heidegger’in “ Düşünce ne demektir? “ sorusu bize, düşünceyi ve düşünmeyi veren böylelikle bizim düşünceyle ilişki kurmamızı sağlayan ve bizi düşündüren temel bir sorudur. Soruları sorularla düşünmek ve ‘düşünmek’ fiilini farklı kelimelerle anlatabilmek/anlayabilmek, bize bu kelimenin zenginliğini ve çeşitliliğini gösterir. ‘Düşünce’ kelimesi, kendi özüne uygun olarak düşünülmesini ister. Aynı zamanda bizi düşünmeye çağırır ve düşünmeye sevk eder. Bizi düşünceye sevk etmesine yazar, ‘düşünce uyandıran’ der. Peki, bu düşünce kaynağının açığa çıkması ve gelişmesi için hangi araç(lar) kullanılır? Dilin düşünceyle ilişkisi nedir ve dil bu araçlardan bir tanesi olabilir mi?
Dil, önemli bir iletişim aracıdır ve düşünmenin de mutlak koşuludur. Düşünce ve dil arasındaki ilişki, farklı kavramlar arasındaki ilişkileri çözümlememize ve anlamamıza yardım eder. Böylece dilde düşüncelerle yoğrulan bir anlam katmanlılığı vardır. Aynı zamanda bu katmanlaşma, felsefeye aracılık eder. Felsefenin yaygınlaştırılması ve derinleştirilmesi, düşünce katmanıyla olan uyumlu ilişkisiyle gerçekleşir.
Felsefe, yaşam ve dünyayı düşünce eylemiyle anlamamızı sağlayan bir yolculuktur. Birey bilgiyi alır, içselleştirip dönüştürür ve kendi felsefesini oluşturur. Her bireyin kendine özgü bir felsefesi ve yolculuğu olması buna dayanır. Bireylerin farklı kültürlerden ve toplumlardan gelmesi ve farklı dilleri konuşması bilgideki ve düşüncedeki katmanlılığın felsefeye taşınmasını sağlar.
Mimarlık, düşüncenin dil bulmuş halidir. Her mimarlık, farklı bir düşüncenin ürünü olduğundan, kendine özgü bir dil yaratır. Bu özgünlük bahsettiğimiz düşünce, dil ve felsefe katmanlarının çeşitliliğinden gelir. Aynı zamanda mimarlık, bu katmanın oluşmasına ve gelişmesine yardım eder. Sonuç olarak, tüm kavramlar birbirini besleyerek geliştirir.
Mimarlık ve düşünce arasındaki ilişkiyi anlatmak için Gotik mimarlığını örnek vereceğim. Gotik mimarlığının dili, Tanrı düşüncesine dayanır. Tanrı’nın yukarıda ve bir ışık olduğuna inanılır. Bu yüzden Gotik mimarlığı dikeydir ve bunun amacı, ışığı üst noktadan alıp aşağıya iletmektir. Tanrı’yı insanlara yakınlaştırmaktır. Burada mimar, inşa ettiği şeye kutsal bir anlam yüklemiştir. Dini felsefe ve düşünceyle oluşan bu mimarlığın dili Gotik konuşur.
Düşünce, dil, felsefe ve mimarlık gibi kavramlar tek tek yorumlandığında bir ilişki kurulamayabilir. Alakasız gibi görünen şeyler birlikte düşünüldüğünde, birbiriyle bağlandığında ortaya yeni bir şey çıkar. Ortaya çıkan şey, insandaki heyecan ve şaşkınlıktır. Bu olay, algılamanın yarattığı bir şeydir. İnsan sadece gözleriyle değil, tüm duyularıyla algılar.
Algılamak aynı zamanda düşünmektir. İnsan, mimari bir yapıyı bedeniye algılar; yani düşünür. Ve algıladığı şeyin ne olduğunu, nasıl algıladığını paylaşır. Beden, mekan, duyumlar ve zaman arasındaki ilişki insana heyecan verir ve insanda şaşkınlık yaratır. Bu, varoluşsal bir etkidir. Etkinin sınırsız ve bağımsız durumunu mimar için dizginleyen şey, inşa etmektir. Bu durum bize soyuttan somuta ve somuttan soyuta dönüşümün hikayesini anlatır.
Hikaye yazılarak anlatılır. Philippe Sollers, yazdıkça daha çok görmeye başladığını ve çok az insanın görebildiğini söyler. Bu cümle bize, yazmanın bir düşünce ürünü olduğunu anlatır. Yazar, ne yazık ki çok az insanın yazabildiğini ve buna bağlı olarak da çok az insanın düşünebildiğini söyler.
İlk paragraflarda bahsettiğimiz o kavramlar, birbirlerinin içine geçmeler, katmanlaşmalar ve dönüşümler ne kadar önemli değil mi? Yazının az olduğu bir yerde bu kavramların azlığını ve inceliğini hayal edebiliyor muyuz? Belki hayır…

Müəllif:

Graphic Designer

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

%s qoşulma