Posted in Maraqli

GÖRMÜYOR OLDUĞUNUZU GÖRECEKSİNİZ / Felsefe-Mimarlık İlişkisi: Düşünme, dil ve anlam üzerine


Zeynep Melike Atay

Düşünmek için dil bir araç mıdır? Dilsiz düşünme mümkün olabilir mi? Bildiğimiz, anlam yüklediğimiz, isimlendirebildiğimiz kadar mı düşünüyoruz ? Bireyin kendi algıları aktarım noktasında dile dönüşecektir. Mimar zihinsel dilini düşünceye, düşüncesini ise yapısal dile dönüştüren kısacası dili dönüştürebilen kişidir.
Dil denilince ilk akla gelen, sözcüklerle ifade edebildiğimiz bir gerçeklik oluyor. Oysa ki ‘şeylerin’ kendilerini anlatabilme ve hissettirebilme dili sözcüklerden daha keskin. Algılanan fakat tam olarak ifade edilemeyen gerçekliklerin oluşturduğu bir durum söz konusu bunun karşı tarafa aktarım şeklini belirleyen ise dil oluyor. Ve bu dil herkesin kendi algılayışı kadar, karşılaşmalardan doğan tarif edilemeyen hisler… Bu hislerin karşı tarafa aktarılması ancak bir söylemle olabilir. Bu noktada söylem nediri tartışmak gerekiyor. Dil bir anlamda olanaklar alanıdır, bir tür iletişim ortamıdır. Konuya ve konuya bakışa göre dili özel, hatta öznel olarak yeniden kurmak, bir söylem oluşturmaktır. Söylem, bireyin dili kendince ve konuca yeniden gerçekleştirmesidir.

Fakat bilmediğimiz şeyi düşünemiyoruz, hissedemiyoruz bilmek ancak adlandırarak, sınflandırarak olabiliyor. Bilmek bir şekilde bireyin kendi içinde salt kendi bildiği bir anlam getirse de tariflemeyi gerektiriyor. Kişinin kendi kendine yaptığı tarif o ‘şeyi’ bilmesini sağlıyor. Tarif de bir şekilde dil ile gerçekleşiyor. Tarif edilen ölçü de anlam artabiliyor. Bu noktadan hareketle dilimizin yettiği kadar düşünebiliyoruz diyebilirim. Daha önceden hissedilmemiş bir şeyin karşılaşma sonucu getirdiği hisleri tariflemek artık dilden öte bir konumu gerektiriyor olabilir. Bu hissin kendi içimizde analizini yapmaya çalıştığımız da belki de dille tarif edebildiğimiz kadar hissedebildiğimizi deneyimleyeceğiz ve yeni bir dil oluşturacağız.

Cezanne, ‘Size resimde gerçekliği vermek benim borcum ve bunu size göstereceğim, görmüyor olduğunuzu göreceksiniz.’ diyor. Burada bence anlatmaya çalıştığı resime bakarken bir şekilde algılanan iç gıcıklayan fakat çözebilmek için düşünmek gereken ve hiçbir zaman tam anlamıyla idrak edilemeyecek dile dökülemeyecek olanın varlığıdır. Çünkü resmeden kendi dilini resmine aktarır, resimde ki dil onun algılayışıdır. Onun algılayışı ancak hissedilebilir. Bireyin resmedenin dilini tam anlamıyla algılayabilmesi olanaksızdır. Çünkü o dili kendi oluşturmamıştır. Dil bir şekilde aktarım ve iletişim sağlarken tamamen kendi içinde onu yaratanın gizini barındırır. Herkes kendi dilini istediği gibi yaratır fakat aktarırken bambaşka bir dil oluşur. Aktarılanın algılamalarından oluşturduğu dil. Mimarların mekana ait olan şeylerin dil aracılığı tam olarak yakalanamayacağını bilmeleri gibi. Mimari ürünün temelinde bir düşünce vardır. Düşünceyi aktarmak içi bir dil gerekir, mimar kendi zihinsel dilini yapısal dile dönüştürerek insanlara aktarır. Zihinsel dili düşünceye dönüşür, düşünce kendini yapısallıktaki dili ile ifade eder. Mimarın karşılaşmalar sonucu yaşadığı şaşkınlık onu düşlemeye yöneltir. Düşleme düşünceyi getirir. Düşünceyi inşa etmeyi öğrenmek ise şaşkınlığı dönüştürüp dile çevirebilmektir.

Düşünce aktarılırken dile dönüşür. Düşünceyi üretenin ve algılayanın ise oluşturduğu yeni bir dil vardır. Dil aktarım aracı olarak algılansa bile aktarılan kişi de yeni düşünceler oluşur. Düşüncelerin aktarımı dile bağlıdır. Dil ve düşünce birbirinden ayrı yaşayamaz. Anlam ikisinin birleşiminden doğar. Herkes kendi dilini oluştururken kimsenin ulaşamayacağı o gizi de içinde barındırır.

Müəllif:

Graphic Designer

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

Google+ foto

Google+ hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış / Dəyişdir )

%s qoşulma